Waarom slaapt mijn baby niet door?

En waarom dat volkomen normaal is

Je bent nergens meer toe in staat en je dagen vullen zich met een gesleep van je vermoeide lichaam naar de volgende nacht. Steeds maar weer met de hoop dat je deze nacht een uurtje meer zal kunnen pakken. De zoete herinnering aan nachten vol slapend geluk behoren tot een donkergrijs verleden.

 

Je lichaam heeft gemiddeld zo’n 7 tot 9 uur slaap per nacht nodig en dat zijn getallen waar jij alleen maar van kan dromen. (Ai! Sorry! dagdromen dan maar?) Tijdens onze slaap kunnen we de buitenwereld even buiten sluiten, verwerken we de prikkels van de dag en komen we in een weldadige staat van herstel en groei. Slaapgebrek tast onze geestelijk en lichamelijke gezondheid aan. Je kunt je minder goed concentreren en verliest de aandacht voor je omgeving.

 

Maar als slaap dan zo vreselijk belangrijk is, waarom is mijn baby er dan zo vreselijk slecht in?

 

Je baby wordt wakker van elke zucht en wanneer jij hem eindelijk, na een ongelofelijke hoeveelheid aan slaaprituelen in dromenland hebt geholpen en je zachtjes, als een kat in de nacht, jullie slaapkamer uit sluipt, is hij alweer volledig wakker voordat je voet ook maar de vloerbedekking heeft aangeraakt.

 

 

Vraagt iedereen aan je hoe jouw baby slaapt? Of lijkt elke andere baby meer te slapen dan de jouwe? Lijkt het of hoe goed jouw baby kan slapen een prestatie is? Je bent niet alleen

 

We maken er een doel van. Je baby zo te laten slapen zodat het aan jouw, of andermans verwachting voldoet. Maar voordat jij al te veel gaat verwachten van de hoeveelheid slaapuren die jouw kindje moet maken is het misschien wel wijs om je eens verder te verdiepen in de normale ontwikkeling van babyslaap. Want stel nu dat jouw verwachtingen van je baby’s- of peuterslaap niet erg realistisch zijn, dan kun jij je opmaken voor veel frustratie en onzekerheid. Misschien vraag jij je op dit moment al wel af of er iets mis is met jou of je baby.

 

Maar wat nou als jouw verwachtingen niet realistisch zijn?

 

Ik wil slapen!

Je slaaptekort speelt misschien ook wel mee in je zoektocht naar de juiste oplossing voor het slaapprobleem. Misschien is het inmiddels al heel verleidelijk om de suggestie van vrienden, familie of andere welwillenden eens uit te proberen. Maar hoewel deze oplossingen vaak gouden bergen beloven, hoe weet je of deze oplossingen niet meer kwaad dan goed zullen doen voor je baby? Vergeet niet dat je baby zich ontwikkelt volgens zijn eigen biologisch verankerde ritme. Slaap is namelijk net zo’n ontwikkelingsproces als bijvoorbeeld lopen.

 

Wie heeft er een slaapprobleem?

Dat jij, of je omgeving een probleem hebt met het slaapgedrag van je kind betekent niet dat het ook daadwerkelijk een probleem is. Het probleem is eerder de tegenstrijdigheid tussen je eigen gevoelens en de behoefte van je baby. Dit zorgt voor een onaangename spanning die je wilt oplossen. Je baby heeft geen probleem met het verzamelen van zijn slaap in etappes van twee tot drie uur gedurende de dag. Dat is waar zijn lijf wel bij vaart. Jij bent eraan gewend geraakt om je slaap te concentreren in zo’n beetje acht opeenvolgende uren in de nacht. Het is jouw probleem dat je moet wennen aan het nieuwe ritme. Want ook jij kunt je slaapbehoefte anders gaan invullen en de benodigde uren in 24 uur bij elkaar sprokkelen. Maar misschien vraagt dit wel van je dat je de prioriteiten die je stelt eens goed onder de loep neemt. En probeert er niet alleen alle verantwoordelijkheid voor te dragen.

 

Wat is dan normale babyslaap?

Je baby’s slaappatronen en zijn behoefte aan slaap veranderen gedurende de eerste paar jaar van zijn leven. De slaap van baby’s is zo’n beetje gelijk verdeeld over de dag en de nacht. Meestal worden er cycli van 2-3 uur herhaald. (Gertner et al, 2002) Gedurende hun ontwikkeling komt er geleidelijk een dag en nachtritme. Tijdens de slaap groeien de hersenen meer dan tijdens het wakker zijn. Bij een gezonde natuurlijke slaap is het zenuwstelsel in een staat waarin zowel groei als herstel plaats vinden. Een gezonde natuurlijke slaap is een slaap waarvan we zeggen dat het volgens de natuurlijke blauwdruk verloopt. De baby mag zijn natuurlijke ritme volgen wat niet extern wordt gemanipuleerd of geconditioneerd. (Een voorbeeld hiervan is slaaptraining) Daarnaast krijgt de baby moedermelk.

 

De invloed van je baby zijn voeding op slaap

Wat dit te maken heeft met slapen vraag jij je af? Een baby die kunstvoeding krijgt slaapt onnatuurlijk dieper, het wordt minder goed verteerd. De slaapperiodes zijn langer en dieper. Klinkt misschien goed, maar het is wel slechter voor het lijf, de optimale ontwikkeling en het is minder veilig. De totale slaapduur per etmaal verschilt trouwens niet van elkaar. Of je nu een borstvoeding- of een kunstvoedinggevende moeder bent, onderzoekers zeggen dat jullie evenveel slapen. In moedermelk zitten bovendien stofjes die jullie beide ontspannen en slaperig maken.

Normale slaapduur van baby’s varieert enorm

 

Galland 2012 Graph

 

In deze afbeelding zie je normale slaapduur voor baby’s. Je kunt zien dat het aantal uren enorm kan variëren, maar hoe veel, of weinig ze ook slapen, het valt allemaal binnen het normale. Pasgeborenen slapen wel zo’n achttien uur per dag, niet langer dan twee tot drie uur per keer, dag en nacht. Logisch, want met hun maagje zo groot als een walnoot, hebben ze snel weer honger. In het eerste jaar loopt het aantal uren slaap ongeveer terug naar vijftien uur per etmaal, waarbij de meeste uren slaap ’s nachts worden gemaakt. Maar dit zijn gemiddelden, bij pasgeborenen is het verschil het grootste, een gezonde baby kan zo’n tien uur per etmaal slapen of tot wel twintig uur. Bij een twaalfmaander kan het verschil tussen de tien en zestien uur liggen. Net zoals jij anders slaapt dan andere mensen die je kent, slaap is zo persoonlijk.

 

Je baby kan soms wel 5 uur achter elkaar slapen! (Maar vaak ook niet)

Vanaf drie maanden kan een baby wel een langer stuk van vijf uur achtereen slapen, maar dit gebeurt vaker niet dan wel. De ontwikkeling van het zenuwstelsel verloopt in fasen, soms is de groei zo fors dat je kindje onrustiger is in de nacht. Sommige kinderen kunnen met vijf maanden wel eens acht uur achter elkaar slapen. Maar gemiddeld slapen kinderen pas echt langere stukken achter elkaar wanneer ze een jaar oud zijn. Maar bij een kleine 30 procent van de baby’s is dit in het eerste jaar nog helemaal niet voorgekomen en bij een dikke 10 procent is het zelfs in het eerste jaar nog niet voorgekomen, of misschien zelden, dat er stukken van vijf uur slaap achtereen worden gemaakt.

 

Er zijn dus grote verschillen tussen kinderen! Het heeft dan ook weinig zin om je eigen situatie te vergelijken met die van de buurvrouw. Elk kind ontwikkelt zich anders, dat geldt voor lopen, eten en voor slapen. Het trainen van je baby om de hele nacht door te slapen, gaat tegen zijn natuurlijke ontwikkelingsproces in heeft dan ook grote gevolgen. Het regelmatig wakker worden heeft namelijk te maken met oeroude systemen.

 

Iedereen wordt wakker in de nacht

Onderzoek toont aan dat hoewel de slaap in de nacht steeds iets langer aan één stuk is, alle kinderen ‘s nachts wakker worden. Sommige kinderen kunnen zichzelf wel weer in slaap helpen, anderen hebben daar meer hulp bij nodig. De kinderen die zelf weer kunnen verder slapen, ongeveer 25 procent, is dus wel een aantal keer wakker, maar ouders merken dit niet.

 

Wakker worden in de nacht is normaal

Het is dus helemaal de bedoeling dat baby’s regelmatig even wakker worden. Even checken of je omgeving nog veilig is, de geruststellende geur van je ouders opsnuiven en het ritme van hun ademhaling helpt je baby helemaal rustig te worden en de slaap weer snel te kunnen vatten. In periodes van flinke groei kan je baby wat onrustiger zijn en juist dan rekent hij erop dat jullie hem hierbij helpen.

 

Dicht bij je baby zijn is van levensbelang

Vooral bij hele jonge baby’s is het van levensbelang dat jullie dicht bij elkaar zijn. Zelfs de meest basale lichaamsfuncties hebben hulp nodig om ingeregeld te worden. Zo is een baby’s ademhaling stabieler wanneer hij zich op jullie ritme kan afstemmen en via het hartritme van jullie kleintje is af te lezen dat dichtbij elkaar zijn, zowel ’s nachts als overdag, zorgt voor meer welbevinden. Baby’s die sneller wakker worden en lichter slapen, lopen een kleinere kans op sterfte door wiegendood. Ook moeders horen evolutionair in deze periode van hun leven lichter te slapen. Diep in slaap zijn kan betekenen dat je signalen mist die je hoort op te merken. Hongersignalen bijvoorbeeld, of een andere behoefte die je baby in de nacht kan hebben.

 

Hoe alerter en gevoeliger je baby is hoe lastiger hij zelf weer in slaap kan vallen. Het is dan ook heel normaal dat hij hulp nodig heeft bij in- en doorslapen

 

Baby’s hebben je 24 uur per dag nodig

Al aan het einde van de vorige eeuw bleek uit een langlopend en zeer uitgebreid onderzoek (Ainsworth) dat kinderen waarvan de ouders op alle uren van de dag sensitief en alert op de behoeften van hun kinderen reageerden later in hun leven socialer, gezonder en gelukkiger waren. Een baby maakt geen onderscheid tussen honger in de nacht of overdag. Hij heeft gewoon honger. Een luier is niet minder nat in de nacht en dat blijft even vervelend. De behoefte aan geborgenheid en veiligheid is 24 uur per dag hetzelfde.

 

Je bent er zelf toch ook nog?

Natuurlijk ben jij er ook nog en is het heel naar wanneer je niet genoeg slaapt. Je kun ziek van vermoeidheid, niet helemaal rationeel nadenken en je snakt naar een oplossing. En daar spelen de vele, vaak door zichzelf uitgeroepen, slaapexperts op in. Ze bevestigen dat je baby een probleem heeft. En ze doen dat door je te vertellen dat het niet gezond is. Dat je ook aan jezelf moet denken en dat elke ouder recht heeft op een goede nachtrust.

 

Wil je geld verdienen?

Een onderzoek online naar de beste manier komt grofweg op het volgende neer. Geef je doelgroep een oplossing op een probleem dat ze ervaren. Als je geld wilt verdienen met het werken met baby’s dan is het dus verstandig om een oplossing te bieden op een probleem wat ouders ervaren met hun baby. Op stip op 1 staat het volgende probleem; ‘Mijn baby slaapt niet door!’ Waarin als je nog wat verder inzoomt het probleem vooral is: ‘Ik krijg niet genoeg slaap!’ En er blijkt zowat een hele industrie op te draaien. Gecertificeerde slaapcoaches helpen je, voor een flinke duit, het probleem op te lossen.

 

Alleen slaapt je baby helemaal niet slecht hij doet niets verkeerd en heeft geen probleem. Zoals je al hebt kunnen lezen slaapt het grootste deel van de baby’s niet door en ze horen dit ook helemaal niet te doen.

 

De ene baby is de andere niet

Het is echt belangrijk je te realiseren dat slaap een ontwikkelingsproces is. Dat betekent, net zoals bij kruipen, dat het goed kunnen slapen iets is wat ontwikkeld wordt gedurende het opgroeien. De mate waarin een baby slaapt, hoe lang, hoe diep en hoe veel gaat door verschillende ontwikkelingsstadia en daarnaast is het ook heel persoonlijk hoe dit proces verloopt.

 

Is je baby de oorzaak van het probleem?

Als je niet stilstaat waar bepaald babygedrag vandaan komt, je niet afvraagt waarom je baby huilt, weinig slaapt, of onrustig is, dan is het misschien voor de hand liggend dat jij je eraan stoort. Het luide onophoudelijke krijsen, het urenlang jengelen en de vele gebroken nachten.

 

Er zijn baby’s die zo onrustig zijn dat ze meer dan gemiddeld huilen en slechter slapen dan dat je zou verwachten, dan is het fijn om te kijken naar de prikkelgevoeligheid van je baby

 

Het voelt ook echt als een probleem dat jij niet genoeg slaapt en de oorzaak is duidelijk, het is de baby die je wakker houdt. Dus daar moet dan ook de oplossing liggen. En deze kort door de bocht redenatie wordt maar al te graag bevestigd door de eraan geld verdienende slaapcoach. (Nu is er niets mis met geld verdienen, ik doe het zelf ook. Maar het doet mij pijn dat er geld wordt verdiend met iets wat bewezen slecht is voor de ontwikkeling van onze kroost.)

 

Slaaptraining

Slaaptraining, in welke vorm dan ook probeert de natuurlijke ontwikkeling van babyslaap te manipuleren en er worden schadelijke en iets minder schadelijke methoden ingezet om onnatuurlijk babygedag tot stand te brengen. Cry it out, of laat maar huilen maakt bijvoorbeeld gebruik van het gecontroleerd laten huilen van de baby, net zolang tot deze het opgeeft.

 

Het werkt wel, maar het helpt niet

Maar waarom lijkt het dan wel te werken? Talloze verhalen van baby’s die na 3 nachten krijsen uiteindelijk zelfstandig in slaap leerden vallen worden als voorbeeld en motivatie genoemd om tegenstanders van de ‘Cry it out’ methode te overtuigen van de effectiviteit. Het is even doorzetten maar daarna genieten jullie en je baby van heerlijke ongestoorde nachten vol weldadige en diepe slaap.

 

Het werkt inderdaad, de verhalen kloppen. Maar hoewel het voor ouders inderdaad meer slaap oplevert, zijn de baby’s de dupe.

 

Aangeleerde hulpeloosheid

Er zijn drie ‘standen’ waar het zenuwstelsel van je kind zich in kunnen bevinden:

 

  1. Kalm – Je kunt je optimaal ontwikkelen, je staat open voor nieuwe indrukken en je lichaam kan zich herstellen.
  2. Ongerust – Je voelt je niet veilig en je lichaam zet alles op alles om de verstoorde balans te herstellen. Niet essentiële lichaamsfuncties krijgen minder energie en de volle aandacht en energiereserve wordt ingezet om het gevaar het hoofd te bieden. Huilen is bij uitstek het communicatiemiddel om hulp te mobiliseren, een baby geeft al zijn energie om jou te activeren. Verschillende stresshormonen worden in de bloedstroom van je baby losgelaten om deze boodschap in het hele lijf te verspreiden.
  3. In levensgevaar – Alleen het hoogstnoodzakelijke in het lichaam van een baby krijgt nog de benodigde energie om te overleven. Er wordt geen moeite meer gedaan om hulp in te schakelen. Vaak uitgeput van het langdurig krijsen. Zo warm geworden dat het geen energie meer heeft om te blijven huilen. En als het negeren van zijn hulpgeroep maar lang genoeg aanhoudt en regelmatig wordt herhaald, dan leert je baby dat het geen zin heeft om nog energie in deze communicatie te stoppen. Hij valt, moe in een diepe slaap. De stress blijft echter wel aanwezig en zorgt zelfs veel later in zijn leven nog voor een hogere gevoeligheid voor stressvolle situaties terwijl hij al van jonge leeftijd heeft geleerd dat hij geen controle heeft in vervelende situaties. (Middlemiss et al 2012) Dit wordt ook wel aangeleerde hulpeloosheid genoemd. Een baby heeft het nodig om altijd te kunnen vertrouwen dat wanneer hij erom vraagt, want dat doet hij nooit voor niets (hij heeft nog niet de benodigde hersenverbindingen om zijn omgeving te manipuleren), er hulp geboden zal worden.

 

Elke manipulatie van het natuurlijk gedrag van een baby zal ervoor zorgen dat het beetje controle wat een baby heeft op zijn omgeving zal afnemen. Uit het onderzoek van Dr. K Nugent bleek zelfs dat baby’s van ouders waarbij er geen sprake was van een sensitieve respons op hun gedrag, depressieve symptomen zichtbaar waren. Er is inmiddels veel informatie beschikbaar over negatieve gevolgen door slaaptrainingen. Het heeft negatieve gevolgen voor het succes van borstvoeding, er is meer risico op wiegendood (SIDS), het natuurlijke slaapritme wordt verstoord, het heeft nadelige gevolgen voor de neurologische ontwikkeling en het beïnvloedt een gezonde ouder-kind relatie. (Ball et al)

Lieve moeders, ik weet dat het pittig is. Ik weet dat je gek kan worden van het slaapgebrek. Toch is het hard nodig om je deze kennis cadeau te doen. Zodat je weloverwogen en bewust goede keuzes kan maken voor je baby en voor je gezin. Dat je niet onzeker hoeft te worden wanneer je uit je omgeving andere signalen hoort. Laten we met z’n allen juist gaan delen hoe het echt zit. Dat mag bijvoorbeeld hier

 

 

 

 

In mijn boek ‘Wat baby’s nodig hebben’ vind je onder andere alles over slaap. Ik geef je allemaal babyvriendelijke tips om je baby en jou meer slaap te geven. Wanneer je weet hoe je baby ‘werkt’ dan snap je ook beter wat jullie nodig hebben.

 

Baby’s slapen heel licht, dat horen ze ook te doen. Het is veiliger, zorgt dat ze voldoende voeding krijgen en dat ze regelmatig even kunnen checken of jij, de garantie van hun voortbestaan, nog wel bij ze bent. En niet alleen je baby hoort licht te slapen in deze periode, maar jij ook. Onderdeel van jullie beider fysiologie is een lichte slaap waaruit je makkelijk wakker kunt worden én ook snel weer in slaap komt.

 

Maar hoe ga je dan om met je enorme slaaptekort? En zorg je tegelijkertijd ook nog eens dat je baby gelukkig is en blijft?

 

Je hoeft niet te luisteren naar zogenaamde experts die je zeggen dat jij je moedergevoel moet negeren en je baby moet laten huilen. Je verwent je baby niet wanneer je hem helpt met slapen. Er bestaat niet zoiets als een ‘zelfstandige’ baby.

 

Na het lezen van dit boek voel jij je vol zelfvertrouwen en slapen jullie allebei beter.

 

Dit is wat andere moeders zeggen over het boek:

 

Prachtig boek, je hebt echt geen ander boek nodig. Ik wens voor alle baby’s dat hun ouders dit boek lezen. Zo duidelijk, je krijgt er enorm veel zelf vertrouwen van en volgens mij hele blije goed gehechte kindjes. Ook mooi om cadeau te geven aan aanstaande ouders, gewoon doen!’

 

‘Dit is het boek waarvan mensen met oudere kinderen zullen zeggen: “Had ik dit maar gelezen toen we nog in de babyperiode zaten.’

 

‘Het is een feest der herkenning én erkenning over hoe ouders en baby’s de eerste bijzondere periode samen ervaren en wat zij meemaken. Je raakt nog meer ingespeeld op en bewust van wat jouw baby nodig heeft.’

 

‘Had ik dit boek maar al bij mijn eerste zoon gehad! Heel goed uitgelegd hoe het allemaal werkt bij een baby. En dat bepaald babygedrag, zoals slecht slapen en veel bij je willen zijn helemaal niet gek is. Gooi alle baby boeken in de prullenbak en koop deze!’

 

 

 

  • Deel via

Lees ook

Wat zijn darmkrampjes eigenlijk en is er een opl...

Darmkrampjes kunnen de eerste maanden van het ouderschap doen veranderen van roze wolk naar donkergrijze donderbui. Je kindje met pijn zien, kan je wanhopig maken en niet te vergeten erg onzeker. Wat zijn darmkrampjes eigenlijk en is er een oplossing […]

Een overprikkelde baby

‘Is dit het nu?’   Een gillend hoopje ellende Daar zit je dan in het schemerdonker met een gillend hoopje ellende op je schoot. Hij spartelt in je armen en lijkt wel bezeten. Zweetdruppeltjes lopen over zijn gezichtje. Gierende halen […]

Nieuw leven ontdekt?! Wonderen bestaan overal

  Op een vreemde planeet vinden ontdekkingsreizigers, ver van huis en haard, een stof. Het blijkt een levende stof. Het is nooit hetzelfde en past zich voortdurend aan. Het ‘leest’ zijn omgeving en het verandert daarop meteen van samenstelling. Deze […]